Interview en tekst: Benthe de Vries
Foto’s: Leerorkest lessen op De Botteloef
Op basisschool De Botteloef in Amsterdam-Noord, die op 17 juni 50 jaar bestaat, hangt een rustige en vriendelijke sfeer. Maar wie zich op woensdagen in de school begeeft, kan rekenen op muzikale klanken uit alle hoeken van het gebouw. “Het is geweldig om de kinderen met hun viool op de rug door de school te zien bewegen,” zegt adjunct-directeur Fieke Diks-Roffelsen lachend.
Basisschool De Botteloef is een kleurrijke cultuurprofielschool, waar veel aandacht wordt besteed aan kunst- en cultuuronderwijs. “We hebben op De Botteloef 39 verschillende nationaliteiten; kinderen met uiteenlopende achtergronden komen hier samen,” vertelt Diks-Roffelsen. Juist daarom vindt de school het belangrijk dat alle leerlingen in aanraking komen met kunst en cultuur, en dus ook met muziek.
Het Leerorkest op school
Sinds schooljaar 2020-2021 werkt De Botteloef samen met het Leerorkest. Leerlingen uit groep 5 tot en met 8 krijgen iedere week muziekles van vier conservatoriumgeschoolde docenten van het Leerorkest. Zij kunnen kiezen uit vier verschillende instrumenten: viool, contrabas, dwarsfluit en bariton.
Voor de school was de keuze voor het Leerorkest destijds vanzelfsprekend. “We wilden kinderen in aanraking laten komen met een instrument. Niet ieder kind krijgt die mogelijkheid van huis uit,” zegt Diks-Roffelsen. “Daarnaast heeft wetenschappelijk onderzoek herhaaldelijk aangetoond dat samen muziek maken goed is voor de ontwikkeling van kinderen.”
Volgens haar gaat de betekenis van het Leerorkest veel verder dan alleen muziekles. Ze ziet leerlingen groeien in samenwerken, concentratie en doorzettingsvermogen. Maar ook het leren zorgdragen voor een instrument en het groeiende zelfvertrouwen zijn belangrijke effecten van muziekeducatie.
“Waar wij als school voor staan, is dat ieder kind zijn talent leert ontdekken – ook talenten die anders misschien verborgen blijven.” Dat merkt ze juist bij leerlingen voor wie school niet altijd vanzelf gaat. “Soms zie je kinderen die in de klas wat minder lekker meelopen, maar vervolgens vol trots contrabas staan te spelen.”
Muziek biedt leerlingen een andere manier om zichzelf te laten zien, vertelt ze. “Dat gevoel van trots is ontzettend waardevol.” Tijdens de jaarlijkse optredens ziet de school dat niet alleen bij de kinderen terug, maar ook bij hun ouders.
Meer muziek na schooltijd
Kinderen die zich verder willen ontwikkelen op muzikaal gebied, kunnen daarnaast deelnemen aan het Wijktalentorkest. Na schooltijd volgen zij wekelijks twee uur extra muziekles van vakdocenten. De lessen sluiten aan op het Leerorkest onder schooltijd, maar ook kinderen van andere scholen zijn welkom.
Ze horen er hier gewoon helemaal bij
Over de samenwerking met het Leerorkest is Diks-Roffelsen heel duidelijk. “Die loopt geweldig. Er is nooit gedoe, alles is goed geregeld en de communicatie verloopt soepel.” Afspraken worden volgens haar altijd nagekomen, en wanneer een docent uitvalt, wordt er altijd snel voor een passende vervanger gezorgd.
De lijnen zijn kort en doordat er weinig verloop is binnen het team van het Leerorkest, bouwen de docenten echt een band op met de kinderen. Op De Botteloef worden zij dan ook gezien als volwaardige collega’s.
“Ze horen er hier gewoon helemaal bij. Met Sinterklaas krijgen zij net als onze eigen collega’s een chocoladeletter.”
Wat vraagt een samenwerking?
Een samenwerking met het Leerorkest vraagt wel iets van een school. “Ik raad het iedere school aan, maar je moet wel goed voorbereid zijn,” aldus Diks-Roffelsen.
Allereerst is het een financiële investering. Daarnaast vraagt het om een goede praktische organisatie en betrokkenheid vanuit het team. Er moet voldoende ruimte zijn voor repetities en voor de opslag van instrumenten. Ook vraagt het om extra communicatie met ouders en aanpassingen in het rooster.
Op woensdagen zorgt het Leerorkest bovendien voor wat extra drukte en geluid in de school. Op de vraag of zij daar last van heeft, reageert Diks-Roffelsen lachend: “Het brengt juist leven in de brouwerij!”
Naast een tijdsinvestering levert het ook tijd op. Terwijl leerlingen muziekles krijgen, ontstaat er voor leerkrachten ruimte om lessen voor te bereiden of andere werkzaamheden op te pakken. Dat zorgt op woensdagen voor wat werkdrukverlichting binnen het team.
Niet twijfelen, gewoon doen
Voor Diks-Roffelsen staat één ding vast: muziekeducatie is van onschatbare waarde voor de ontwikkeling van kinderen. Het Leerorkest biedt leerlingen niet alleen de kans om muziek te maken, maar ook om samen te werken, door te zetten, zelfvertrouwen op te bouwen en talenten te ontdekken.
Kinderen leren zichzelf op een andere manier kennen en stralen tijdens repetities en optredens. Die positieve energie werkt door in de hele school. Juist daarom noemt De Botteloef het Leerorkest zo verrijkend: het brengt plezier, verbinding en groei – voor leerlingen én voor het team.
Aan schooldirecteuren die nog twijfelen over een samenwerking heeft Diks-Roffelsen dan ook een duidelijke boodschap: “Niet twijfelen, gewoon doen. Het is het dubbel en dwars waard!”
Wil jij ook een Leerorkest bij jou op school of in de wijk? Kijk HIER voor meer informatie of neem contact op met Joris van der Grinten via j.vandergrinten@leerorkest.nl. Daarnaast kun je op donderdag 18 juni van 16.00 – 17.00 uur de livestream bekijken van het Lustrumconcert in het Concertgebouw via DEZE link.
